Unha sociedade forte como A Rocha (III)

Figura 6

O castelo da Rocha quedou coma un espazo marxinal, ruinoso e decadente até o punto de non aparecer nin sequera mencionado nas primeiras guías turísticas de Compostela, editadas naqueles anos nos que xa unicamente viñan pelegríns da arte como debuxara Castelao nunha fermosa viñeta. Nin Filgueira Valverde en 1934 nin Otero Pedrayo en 1943 citan a fortaleza. Cómpre lembrar a adscrición tradicionalista católica destes dous persoeiros… quizabes as revoltas medievais do Concello compostelán contra a Madre Igrexa non eran do agrado daqueles intelectuais… Pola contra, outro ben patrimonial desta terriña de Conxo e A Rocha sería recuperado pola Arqueoloxía galega de preguerra. Estamos a falar do petróglifo de Castriño de Conxo, atopado e rexistrado en 1935 por Ramón Sobrino e mailo seu fillo. As fotografías que testemuñan o achado amosan claramente a ciencia arqueolóxica daquela, un saber en mans de eruditos segmentados da sociedade, á marxe totalmente das comunidades locais. Ese modelo de ciencia segue vixente en Galicia nos nosos días, como criticamos en “Herdeiros pola Forza”. Pouca xente coñece un detalle (os veciños da Rocha dende logo que non): este petróglifo do Castriño de Conxo foi obxecto do primeiro calco mediante molde inverso realizado no noso país. Este molde consérvase no Instituto de Estudios Galegos Padre Sarmiento servindo de atrezzo a unha cheminea a carón de sellas de auga e outros trebellos enxebres e folklorizantes.

Mentres este molde histórico se atopa secuestrado nunha institución cultural deste país, o orixinario petróglifo está sometido ao maior desleixo polas administracións. Unicamente o labor comprometido e desinteresado dunha asociación cidadá como A Gentalha do Pichel foi quen de limpar e sinalizar este sitio arqueolóxico público. Xente moi perigosa estes separatistas que se adican a recuperar o Patrimonio arqueolóxico do concello santiagués…

Este modelo de xestión patrimonial caracterízase, doutra banda, por unha falla total de transparencia, de transmisión da información ás comunidades locais que son as lexítimas propietarias simbólicas dos espazos arqueolóxicos que habitan. Eu mesmo fun un dos técnicos que fixo a avaliación de impacto arqueolóxico do proxecto de axeitamento e modernización do camiño de ferro Eixo Atlántico entre os PK 80.900 e 92.000, o coñecido como tramo Osebe-Santiago. A Memoria Técnica entregouse en agosto de 1999 na Xunta de Galicia. Daquela a asociación veciñal da Rocha non foi informada para nada da afección do proxecto, dos impactos diagnosticados, das medidas correctoras propostas. Este informe durme nos arquivos na Dirección Xeral de Patrimonio coma un expediente máis. Esta segue sendo a tónica dominante en 2013. Con estes precedentes, os futuros proxectos de posta en valor das ruínas do castelo da Rocha probablemente repitan os mesmos erros, pasando a ser o enésimo mamotreto imposto á xente que non sabe polos que saben, os burócratas, os técnicos (nós) e os políticos. Así nos vai. Pobre Castelo da Rocha, se estiver a rentes de Dublín, Cork, Angers ou Oslo, outro galo cantaría.

Figura 3

Figura 5

Enriba: Fotografía do petroglifo do castriño de Conxo no ano da súa descoberta polos científicos (1935).

Abaixo: calco en xeso feito por Ramón Sobrino en 1935, exposto hogano no IEGPS, e detalle da inscrición que aínda conserva: Peña del Castro de la Rocha

Anuncios
Categorías: Herdeiros pola Forza | Deja un comentario

Navegador de artículos

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s

Crea un blog o un sitio web gratuitos con WordPress.com.

A %d blogueros les gusta esto: