La buena gente

Noite de Todos os Santos nun bar de Ponferrada. Os homes son cóbados de barra fitando para o televisor. Estando nestas, unha recua de nenos urbanitas entran pola porta, disfrazados de anglosaxóns. Os homes reviran a ollada e de esguello adican unanimemente unha mirada destrutiva. O líder infantil, pensando que lle agardaban lambetadas, levou o primeiro susto da noite. Como unha Santa Compaña derrotada, os nenos abandonaron silandeiros o local. Cando a porta fecha, un vello ergue a súa copa de anís e declama, profético: esto del Halloween no hay trasgo que pueda con él, mecago en Dios.

fichero_95334_20131030_

O xornal leonés abandonado na barra do bar recolle a toda páxina un mapa do Bierzo con todos os magostos a celebrar no país. Todo un sistema de información xeográfica que nos indica a supervivencia acérrima dos costumes antigos, que non deixan de reiventarse. Entre a ampla oferta atopamos un Magosto romano nas Médulas, mentres en Balboa presumen dun Magosto celta, máis protohistórico. Para o día de Defuntos unha asociación cultural organiza un filandón-magosto en Toreno. Alá fomos.

Ninguén pola rúa nun serán chuviñento. Na avenida principal, fronte a ese santuario postmoderno que é o DIA, as señas que nos deron corresponden cunha casa restaurada, aparentemente pechada. Non se sinte nada dende fóra. Petamos á porta sen esperanza e cando xa nos marchabamos, unha mao anónima fixo renxer a contra e abriuse ante nós unha pranta baixa chea de xente até as trabes do sobrado. Semellaba unha reunión dunha loxia masónica ou dun grupúsculo de conspiradores. Nas paredes desa marabillosa arquitectura rebotaban as palabras de conferenciantes sabios que falaban dos costumes bercianos referidos aos mortos, ou da arte rupestre pehistórica da comarca. Este introito deu lugar ao filandón no que comezaron a agromar historias de medo e anécdotas gravadas a lume no disco duro da memoria colectiva. De entre elas, aquela xa recolleita por Julio Llamazares en El río del Olvido, naquel pobo montañés de Toribia onde aínda está a Casa de los Duendes. Seica as cousas raras que alí pasaban se debían en última instancia a un misioneiro do pobo que marchara a América e alí fora comido polos caníbales. A ánima do frade voltara a casa e demandaba así un enterro como Deus manda. Despois de conferencias e filandóns veu a terceira fase que mellor se presta neste tempo frío: a de mollar a palabra. Un gaiteiro novo rematou a súa ambientación co himno soviético. Aínda hai esperanza. Castañas al dente regadas con viño da terra e augardente e licores fornecidos polos amigos da casa. Unha delicia. Como colofón, un concerto improvisado de rabel medieval. O músico, amigo de dous dos mineiros que mataron o outro día, deu toda unha leción do poder que aínda mantén a tradición oral e a música dos avós. Alucinante.

Entre as lendas que nos contaron esta noite chamoume moito a atención a versión berciana da Santa Compaña. Como ben explicou o antropólogo Nicolás Bartolomé Pérez a Igrexa aínda lidiaba ben coas aparicións individuais pero non toleraba estas aparicións comunitarias dos mortos do pobo. Estas manifestacións colectivas non eran permitidas pola patronal-pastoral contrarreformista. Nestas terras, a Santa Compaña é coñecida por distintos nomes, hueste, compañía, compañía de ánimas e mesmo polo nome de la buena gente. A mesma boa xente que nos acolleu onte nunha noite, de verdade, máxica.

 

 

Anuncios
Categorías: Arquivos do Trasno | Deja un comentario

Navegador de artículos

Responder

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s

Blog de WordPress.com.

A %d blogueros les gusta esto: